Multiplex lasersnijden: tot welke dikte kan mijn laser?

Het korte antwoord

Bij multiplex lasersnijden heb je voor 3 mm berken minimaal 20 W optisch vermogen nodig met een diodelaser, of 30 W met een CO₂-laser. Voor 6 mm berken is dat 50 W diode of 60 W CO₂. De dikste plaat, 9 mm berken, snijd je met een CO₂-laser vanaf 80 W. Met een fiberlaser snijd je geen hout.

Toch bepaalt het wattage maar de helft. De houtsoort, de lijm en de vlakheid van de plaat tellen net zo zwaar mee. Twee platen van 6 mm kunnen op dezelfde machine dus heel verschillend snijden.

Wij laseren zelf al 12 jaar elke dag, via ons zusterbedrijf Snijlab, en testen al ons multiplex op onze eigen diode- en CO₂-lasers. In deze blog lees je welke dikte bij jouw laser past, waarom, en hoe je dikkere platen schoon doorsnijdt.

Triplex en multiplex lasersnijden: waarom het anders snijdt dan massief hout

Triplex bestaat uit drie dunne houtlagen, multiplex uit meer dan drie. In de praktijk worden de termen door elkaar gebruikt. De lagen liggen kruislings op elkaar verlijmd, waardoor de plaat in alle richtingen sterk is en minder snel scheurt dan massief hout. Voor je laser betekent die opbouw drie dingen.

1. Elke lijmlaag vraagt extra energie. Hout verdampt makkelijk onder de laserstraal, lijm een stuk minder. Een dikkere plaat heeft meer lijmlagen, dus een plaat die twee keer zo dik is, kost je laser meer dan twee keer zoveel werk.
2. De lijm bepaalt hoe je snijrand eruitziet. Bouwmarktmultiplex en vliegtuigtriplex zijn meestal verlijmd met watervaste exterieurlijm (WBP). Die snijdt traag en laat een zwarte rand achter die afgeeft aan je handen. Lasergeschikt multiplex is interieur verlijmd: met een lijm die schoon verdampt, zodat de rand honingbruin blijft. Die lijm is wel bedoeld voor binnengebruik, niet voor buiten.
3. Noesten houden de laser tegen. Een noest is een harde, harsrijke plek in het hout waar de straal vaak niet in één keer doorheen komt. Een dikkere plaat heeft meer lagen en dus meer kans op een noest precies op je snijlijn. Daarom selecteren we multiplex met zo min mogelijk noesten en holtes in de binnenlagen.

Multiplex dikte per lasertype: het minimum vermogen

In deze tabel zie je per dikte hoeveel vermogen je minimaal nodig hebt om de plaat in één gang door te snijden op 8 mm/s. Dat is de laagste snelheid waarbij de rand nog schoon blijft. De waarden komen uit onze eigen snij-instellingen.

Heb je minder vermogen? Dan kun je langzamer snijden of een tweede gang maken. Dat werkt, maar de rand verkoolt meer en de kans op vlammen neemt toe. 

Bamboe vraagt bij dezelfde dikte iets meer vermogen dan berken: het is dichter en harder. Let ook op de diodekolom: een diode van 50 W optisch of meer is zeldzaam. In de praktijk zijn 6 mm berken en 5 mm bamboe dus werk voor een CO₂-laser, en 9 mm berken is te dik voor elke diode.

Hoeveel watt heeft je diodelaser echt?

Fabrikanten zetten vaak het elektrisch vermogen in de productnaam. Wat er uit de laserkop komt, het optisch vermogen, ligt meestal veel lager: een “40 W”-diode levert vaak maar 5 tot 10 W optisch. Kijk dus eerst in de specificaties voordat je de tabel gebruikt. Welke platen geschikt zijn voor jouw machine, zie je bij materialen voor diodelasers.

Waarom snijdt een CO₂-laser zoveel dieper?

Hout neemt het licht van allebei goed op: het infrarood van een CO₂-laser (10,6 µm) en het blauwe licht van een diode (rond 450 nm). Het verschil zit in het vermogen. Een CO₂-buis levert al snel 40 tot 100 W, een diode meestal 5 tot 20 W. Een fiberlaser (1064 nm) is gemaakt voor metaal en markeren; hout verkoolt eronder, maar je snijdt er geen multiplex mee. Werk je met een CO₂-laser, bekijk dan alle materialen voor CO₂-lasers.

Kun je 18 mm multiplex lasersnijden?

18 mm is de populairste dikte in de bouwmarkt, maar voor bijna elke lasersnijder te dik. Een zware CO₂-laser van 150 W of meer krijgt het soms door, met een schuine snede en een sterk verkoolde rand. Voor dikke onderdelen kun je beter frezen, of dunnere platen op elkaar verlijmen.

Welk multiplex past bij jouw laser?

Hoe dichter en harder het hout, hoe meer energie je laser per millimeter nodig heeft. Berken en bamboe zijn allebei sterk en vrij dicht, maar ze snijden elk op hun eigen manier.

Berken multiplex: sterk, met een duidelijke nerf

Berken multiplex is hard en sterk, met een lichte kleur en een duidelijke houtnerf. We leveren het als dun triplex van 0,5, 1 en 2 mm en als multiplex tot 9 mm, in twee varianten.

Europees berken is het sterkst en in 3 en 6 mm FSC®-gecertificeerd. Door interne spanning trekt een plaat vaak krom. Aziatisch berken is vlakker en voordeliger, maar breekt iets sneller.

Zoek je maximale sterkte, kies dan Europees berken. Snijd je 4 mm of dikker en zit je dicht bij het minimum vermogen uit de tabel, dan helpt de vlakheid van Aziatisch berken: de focus blijft over de hele plaat gelijk.

Bamboe multiplex: egaal en sterk per millimeter

Bamboe multiplex is 100% FSC®-gecertificeerd en verkrijgbaar van 0,5 tot 5 mm. Bamboe is dicht, maar de dunne, kruislings verlijmde lagen maken de plaat egaal en vrij van noesten. Je laser snijdt er daardoor gelijkmatig doorheen, zonder plekken waar hij blijft hangen.

In 3 en 5 mm is bamboe sterker dan houten multiplex van dezelfde dikte. Vaak kun je dus een dunnere plaat kiezen, en dat scheelt snijtijd. Meer daarover lees je in Wat is er zo bijzonder aan bamboe als multiplex?

Al ons multiplex is interieur verlijmd met lasergeschikte lijm en getest op onze eigen machines. Of een plaat geschikt is voor diode of CO₂, zie je aan het LaserGrade-icoon bij elk product.

Dikker multiplex lasersnijden: zo haal je het maximale uit je machine

Zit je tegen de grens van je laser aan? Met deze zes punten krijg je een schone snede in plaats van onderdelen die je eruit moet breken:

1. Begin met de juiste plaat. Test je grens nooit met bouwmarktmultiplex: door de exterieurlijm snijdt het trager en krijg je zwarte randen. Dan lijkt het alsof je laser het niet trekt, terwijl het aan de plaat ligt.

2. Gebruik een vlakke plaat. Een kromme plaat ligt plaatselijk een paar millimeter hoger. Bij dik hout valt de focus daar buiten het materiaal en snijd je niet door. Lees ook Waar vind ik vlak hout voor lasersnijden?

3. Leg de focus in het materiaal. Een laserbundel heeft de vorm van een zandloper. Bij 3 mm maakt dat weinig uit, maar vanaf 6 mm snijd je rechter en verder door als het brandpunt 1 tot 2 mm onder het oppervlak ligt.

4. Zet air assist aan. Een luchtstroom blaast rook en verdampt materiaal uit de snijgroef, koelt de rand en voorkomt vlammen. Zonder air assist haal je de waarden uit de tabel niet.

5. Laat de rook aan de onderkant weg. Leg de plaat op een honingraatbed of op steunpunten. Zo voorkom je roetvlekken en terugslag op de achterkant.

6. Zoek je instelling met een testsnede. Snijd een klein vierkant en verlaag de snelheid stap voor stap tot het er vanzelf uitvalt. Noteer de instelling per houtsoort en dikte. Hoe je dat aanpakt, lees je in Hoe vind je de perfecte instelling voor je laser?

Een tweede gang kan een snede afmaken, maar elke extra gang verkoolt de rand verder en vergroot het brandrisico. Heb je structureel meerdere gangen nodig, kies dan liever een dunnere plaat.

Veiligheid bij dik hout

Blijf altijd bij je laser als je dik hout snijdt. Hoe langzamer de laser beweegt, hoe groter de kans dat het hout vlam vat. Houd de afzuiging aan en zorg dat je de machine direct kunt stoppen.

Veelgestelde vragen over hout lasersnijden

Hoe dik multiplex kan een 10 W diodelaser snijden?

Met 10 W optisch vermogen snijd je berken van 0,5 en 1 mm en bamboe van 0,5 mm schoon door op 8 mm/s. Voor 2 mm heb je 15 W nodig en voor 3 mm 20 W. Met 10 W kom je er ook doorheen als je langzamer snijdt of twee gangen maakt, maar de rand verkoolt dan sterker.

Kan een diodelaser multiplex snijden?

Ja. Hout absorbeert het blauwe licht van een diodelaser goed, zolang het multiplex interieur verlijmd is. Bij Lasersheets zie je aan het LaserGrade Diode-icoon welke platen geschikt zijn.

Wat is de maximale dikte voor hout lasersnijden?

Dat hangt af van je vermogen en de houtsoort. In ons assortiment is 9 mm berken multiplex de dikste plaat; daarvoor heb je minimaal een CO₂-laser van 80 W nodig. Bouwmarktmultiplex van 18 mm is voor bijna elke lasersnijder te dik.

Wat is het verschil tussen triplex en multiplex?

Triplex bestaat uit drie houtlagen, multiplex uit meer dan drie. Voor lasersnijden is de lijm belangrijker dan de naam: kies triplex of multiplex dat interieur verlijmd is.

Waarom wordt de snijrand van mijn multiplex zwart?

Meestal door exterieurlijm (WBP) in bouwmarktmultiplex of vliegtuigtriplex, of door te langzaam snijden zonder air assist. Interieur verlijmd multiplex geeft een honingbruine rand die niet afgeeft.

Kan een fiberlaser hout snijden?

Nee. Een fiberlaser is gemaakt voor metaal en markeren. Het hout verkoolt aan de oppervlakte, maar je snijdt er geen multiplex mee.

Welke dikte multiplex wordt het meest gebruikt voor lasersnijden?

3 mm. Het snijdt op elke CO₂-laser vanaf 30 W en op diodelasers vanaf 20 W optisch, is stevig genoeg voor behuizingen, maquettes en doosjes, en past bij de meeste ontwerpbestanden met vingerverbindingen.

Kies de plaat die bij je laser past

Hoe dik je snijdt, hangt net zo goed af van de plaat als van je laser. Met een diodelaser van 10 tot 20 W optisch zit je goed tot 2 à 3 mm. Met een CO₂-laser vanaf 60 W snijd je ook 6 mm berken en 5 mm bamboe, en 9 mm berken vraagt 80 W. Multiplex uit de bouwmarkt haalt die resultaten niet, door de lijm en de noesten.

In onze collectie triplex en dun multiplex vind je berken en bamboe multiplex van 0,5 tot 9 mm, op maten die in je machine passen en vanaf 1 plaat. Twijfel je welke dikte jouw laser aankan? Met het proefpakket test je het zelf.

Verder lezen

• Hoe vind je de perfecte instelling voor je laser?

• Waar vind ik vlak hout voor lasersnijden?

• Wat is er zo bijzonder aan bamboe als multiplex?